ARAÇ DEĞER KAYBI NEDİR?
Araç değer kaybı, hasar gören aracın piyasadaki değişim değer durumunu niteleyen bir kavramdır. Bu kavram, hasar alarak onarım gören aracın ikinci el piyasa değerindeki düşüşünü ifade eder. Zira, kazaya karışıp hasar gören araç en iyi şekilde tamir edilmiş olsa bile piyasa değişim değerinde bir düşüş olacaktır. En basit tanımı ile araç değer kaybı, aracın kazadan önceki piyasa sürüm değeri ile kaza sonrası onarıldıktan sonraki değeri arasındaki farktır.
ARAÇ DEĞER KAYBI TALEP ŞARTLARI
1. Talep Zamanaşımı Süresi İçerisinde Olmalıdır.
Değer kaybı haksız fiil nedeniyle uğranılan bir zarardır. Bu nedenle 6098 sayılı Borçlar Kanunu madde 72’de düzenlenen “Tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar. Ancak, tazminat ceza kanunlarının daha uzun bir zamanaşımı öngördüğü cezayı gerektiren bir fiilden doğmuşsa, bu zamanaşımı uygulanır” hükmü uygulama alanı bulacaktır. Bu yasal süreler geçirildiği takdirde ise değer kaybı talep edilemeyecektir.
2. Kusurun Tamamı Değer Kaybı Talep Edende Olmamalıdır.
Değer kaybı talebi için bir diğer şart kazada %100 kusurlu bulunmamaktır. Şöyle ki; eğer gerçekleşen kaza sebebiyle aracınızda değer kaybı meydana geldiyse ve bu değer kaybını talep etmek istiyorsanız; kazanın meydana gelmesine %100 kusurunuzla sebep olmamanız gerekmektedir. Diğer bir ifadeyle kazanın meydana gelmesinde kusurunuzun %100’den az olması gerekmektedir.
3. Kazalı Araç Pert (Tam Hasar/Hurda) Olmamalıdır.
Kaza sonucunda hasara uğrayan aracın onarım masrafları, aracın riziko tarihindeki değerini aşar ya da araç onarım kabul etmezse tam hasara uğramış sayılır. Tam hasara uğramış araçlar için ise uygulamada “pert” kavramı kullanılmaktadır. Pert araçlar ile ilgili değer kaybı talep edilemeyecek olup kasko sigortacısı şirket, aracın o günkü rayiç değerini tazminat olarak mağdura ödemektedir.
4. Aracın Hasar Gören Yeri Daha Önce Bir Kazaya Karışmamış Olmalıdır.
İki taraflı trafik kazalarında, kaza yapan araç mevcut kazada daha önce kaza yaptığı yerden hasar aldıysa bu sebeple değer kaybı talep edilemez. Bu husus için TRAMER kayıtları incelenmelidir.
DEĞER KAYBI TAZMİNATI KİMLERDEN İSTENEBİLİR?
Araç değer kaybı taleplerinde, kazanın çift taraflı olması gerekmektedir. Kaza nedeniyle araçta meydana gelen değer kaybı, talep edilmesi halinde Karayolları Trafik Kanunu gereği yaptırılan Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası tarafından karşılanır. Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası teminat tutarlarını aşan kısımlar için ise ihtiyari mali mesuliyet sigortacısından, araç işleteninden ve kazaya neden olan araç sürücüsünden değer kaybı tazminatı istenebilir.
Karşı tarafın sigortası, araç işleteni ve sürücü müştereken ve müteselsilen sorumlulardır. Ancak araç işleteni ve kazaya neden olan sürücünün ödeme yapmış olması durumunda kendi sigorta şirketlerine rücu hakları ise saklıdır.
DEĞER KAYBI TAZMİNAT TUTARI NASIL HESAPLANIR?
Resmi Gazete’de 20 Mart 2020 tarihinde Hazine Müsteşarlığı tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartlar yayınlanmıştır. Bu yeni düzenlemeye göre hesaplamalar bilirkişiler tarafından yapılır.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları kapsamında; aracın markası, modeli, yaşı, kilometresi, kazadan önceki ve sonraki piyasa değeri, aracın hasar düzeyi, hasarlı parça üzerinde yapılan işlemin kapsamı, hasar gören parça sayısı, aracın KDV dahil onarım bedeli gibi unsurlar somut olay dikkate alınarak bilirkişiler tarafından hesaplanır.
Ayrıca belirtmek gerekir ki; yapılan değişikliklerle araç değer kaybı tazminatı isteyebilmek için aracın 165.000 km’den düşük olması şartı ve 10 yaşından küçük olması şartı kaldırılmıştır. Yani değer kaybı taleplerinde aracın özellikleri bakımından araç kilometresi ve araç yaş sınırı için herhangi bir sınırlama bulunmamaktadır.
ARAÇ DEĞER KAYBI TAZMİNATI NASIL ALINIR?
Araç değer kaybına ilişkin talepler için önce meydana gelen kazada kusurlu olan araç sürücüsünün zorunlu trafik sigortasına başvuru yapılmalıdır. Bu noktada sigorta şirketine başvuru dava şartıdır.
Sigorta şirketinin başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde ilk seçenek dava yoludur; başvurucu taraf zorunlu mali mesuliyet sigortacısından yanıt alamadığında arabulucuya başvurarak dava yoluna gidebilecektir. Uygulamada değer kaybı talepleri için icra takibi başlatılması da bir seçenek olarak karşımıza çıkmaktadır. Son olarak; hem daha maliyetsiz hem daha kısa hem de uzman kişilerce incelenmesinden ötürü daha çok tercih edilen alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemi olan sigorta tahkim komisyonuna başvurarak da araç değer kaybı tazminatı talep edilebilecektir.
Bu noktada, araç değer kaybı başvurularında hukuk pratiği içerisinde bilinmesi gereken pek çok detay olduğu için hak kaybına uğramamanız adına bir avukattan yardım almanızı tavsiye ederiz.
Eğer siz de araç değer kaybından doğan haklarınızı kullanmak isterseniz büromuz bünyesinde çalışan alanında uzman avukatlarımız aracılığıyla hukuki işlemlerinizi yürütebilirsiniz.
